در اين گفتار به اهميت جنگ رواني و نقش مرجفون در ایجاد اضطراب و نگرانی در جامعه پرداخته می شود تا تصويری اجمالی در ذهن خوانندگان گرامی نقش بندد و از طرف دیگر فراموش نشود كه بسياري از حربههاي دشمن حتي در اعماق تاريخ، جنگي رواني بوده است كه به وسيله دشمنان اسلام طراحي گرديده و توسط رسانههاي مختلف هدايت شدهاند.باید پذیرفت که گاه ضربه يك جنگ رواني برندهتر و قويتر از هر نوع بمب و جنگ سختافزاري و نظامي است. امروزه بر همگان روشن است كه براي نيل به مقصود سياسي، نظامي، اقتصادي، اجتماعي و يا هر نيت ديگر همواره بايد به جنگ رواني اهميت داد. اهميت اين مقوله بيش از يك بحث فرعي در استراتژيهاي مديريت استراتژيك در هر اقدام سياسي، نظامي و يا حتي فرهنگي و اجتماعي است. چه بسيار نبردهايي كه به وسيله حربههاي رواني به پيروزي رسيدهاند و چه بسيار نيروهاي توانمند نظامي و سياسي كه به وسيله جنگ رواني شكست خورده و از پای درآمده اند. جامعه امروز ما شاهد يكي از اين جنگهاي رواني قدرتمندي است كه توسط برخي قدرتهاي بزرگ هدايت شده و متاسفانه فریب خوردگان داخلی نیز آلت دست آنان قرار گرفته اند.
شایعه پراکنی یکی از ابزارها و مكانيسمهاي جنگ رواني است که گروه مرجفون همواره به آن دامن می زند.
آنچه بطور عموم «شايعه» ناميده ميشود، عبارت از شرح، پيشبيني و توصيف رخدادهايي است كه غالبا در قالب غيررسمي و تاييد نشده توسط منابع مسؤول شكل ميگيرد، ولي با اين وجود، از سوي بخش عظيمي از مردم به طور جدي مورد قبول قرار ميگيرد. در بررسی مفهوم «شايعه» با دو تصور مختلف مواجه می شویم؛ برخي آن را يك پيام ميدانند كه از فردي به فرد ديگر انتقال مييابد، با اين ملاحظه كه فرد آغازين زنجيره انتقال، يك شاهد عيني است كه گزارش او با حقيقت مطابق بوده و تحريفها در فرايند انتقال صورت ميگيرد. عنصر اساسي و تحليل، همان گزارش، و مساله اصلي آن، بيان علت انتقال است. برخي ديگر شايعه را ترسيم و نمايش مختصر يك واقعه تصور ميكنند كه در تعامل مردمي كه درگير حادثهاند، به طور فشرده و غیر شفاف بيان ميشود. اما واژه مرجفون در ادبیات عرب از ماده رجف برگرفته شده و ارجاف به معناي زلزله و اشاعه باطل است که با هدف ايجاد ناامني و سلب آسايش و نيز ايجاد اضطراب و نگراني در مردم انجام می شود. پیشینه تاریخی این استراتژی را نیز نمی توان از تاریخ بشریت جدا کرد و مسلمانان هم از صدر اسلام تاكنون از یک نظر در مقابل سه گروه مخالف قرار گرفته اند: منافقين كه همواره مشغول توطئههاي براندازانه عليه اسلام هستند، گروه دوم مغرضين، همان اراذل و اوباشي كه نميتوانند جلو هوسراني خود را بگیرند و به تعبير قرآن مجيد بيمار دلاني كه معمولاً آلت دست منافقين قرار ميگيرند و گروه آخر مرجفون كه در امت اسلامي با پخش شايعات و ترديدها سعي دارند تا دل مردم را خالي كنند.هر سه گروه با روش هاي خاص خود مشغول تخریب افکار عمومی و ترويج بذر ترديد در ميان مردم هستند و عندالاقتضاء به حركت هاي تند و فيزيكي و حتي ترور و قتل دست می زنند.خداوند متعال مرجفون را در آيه 60 سوره مباركه احزاب تهدید به تبعيد می کند و در آيات بعدي كساني از ايشان را كه بر كار زشت خود اصرار ورزند، سزاوار قتل ميداند. جارالله زمخشري مفسر نامی قرآن در کتاب كشاف ميگويد: كه لعن و نفرين صفت مرجفون و كساني است كه در صدد بحران سازي و ايجاد اضطراب در جوامع اسلامي هستند و در روايتي از امام باقر (ع) نیز آمده است كه لعنت خداوند بر آنان واجب است.گسترش ناامني، ترس و اضطراب، ايجاد تفرقه و روياروئي بين اقشار جامعه، به خطر انداختن امنيت عمومي، ايجاد بدبيني و سلب اعتماد عمومي مردم از مسئولين، زمينه ساز بسياري از بحران ها و آسیب های سیاسی و اجتماعی است كه يك نسل هم نمی تواند آن را جبران کند. دين اسلام با انگیزه عدم ابتلاء مسلمانان به گناه بزرگ شايعه سازي توصيه ميكند كه نسبت به آنچه كه علم نداريد زبان به سخن نگشایيد: و لاتَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِه عِلْم ( اسراء 36)اين روزها مقوله جنگ رواني مدام بر سر زبان هاست و هر كسي از ظن خود برداشتي متفاوت از آن دارد و گاه گمان می رود که پدیده نوینی است که در حهان رخ داده است، ولي واقعيت اين است که از زماني انسان پا به عرصه وجود گذاشت، براي چيرهگي بر عقل و روان انسان هاي ديگر و تحت تأثير قرار دادن انديشهها، باورها و احساسات ملت ها، (بدون بكارگيري از قوه قهريه و يا درگيري فيزيكي) از اين نوع جنگ بهره برده است. برخی شیطان صفتان از صداقت عمومي و روح لطيف و احساسات پاك مردم، كاذبانه و ظالمانه به نفع خويش سوء استفاده كرده و ميكنند، لذا انبياء الهي، اولياء و همه مصلحان صالح در گذر تاريخ - با تذكر و يادآوري- اين خطر بزرگ را گوشزد ميكردند تا شاید بتوانند جوامع خود را از آسیب های آن نجات بخشند.طنین دلنشین: يا ايهاالذين آمنوا ان جائكم فاسقُ بنبأ فتبينوا، از آموزههاي قرآني است كه به همه انسان ها انذار و هشدار می دهد كه مبادا از غیر ثقه و کسی که مورد اطمينان نیست، خبري نقل كني و گر نه تو خود نيز در گناه آن خبر غيرواقعي و ناصحيح سهيم خواهي بود. اگر فاسق، منافق و عناصري كه از ايمان و اعتقاد و باور عميق برخوردار نيستند، خبري را نقل كردند، حتماً آن خبر بايد مورد كنكاش و بررسي قرار گيرد و در صورت صحت و با رعايت اصل ضرورت نقل گردد، پس تحقيق و تفحص و بررسي خبر براي انتشار آن امری بسيار ضروري بنظر می رسد.از اميرالمؤمنين علي (ع) نقل شده است كه فرمودند: چيزي را كه علم بدان نداري باز مگوی، بلكه همه آنچه را كه ميداني نيز مگو. حال اگر جنگ رواني در جامعه اسلامی سازماندهي شده باشد و از سوي قدرتمندان جهان عليه ملت حمايت گردد و با قصد استكباري، فرماندهي و رهبري آن را بر عهده گرفته باشند، هوشياري و تيزبيني و مراقبت و مواظبت از سوي امت اسلامي بايد چند برابر گردد تا در دام متجاوزان و فزون خواهان گرفتار نيايند.امروز آمريكا كه فقط 6% جمعيت جهان را تشکیل می دهد، قريب به 75% تبليغات در عرصه جهان را در دست گرفته است و بنگاههاي تبليغاتي آن بيش از ده ها ميليارد دلار صرف تبليغات و صدها ميليارد دلار صرف گسترش ارتباطات رسانه ای براي تأثير گذاري بر افكار عمومي جهان ميكنند. چندی پیش وزير امور خارجه امریکا بطور رسمی اعلام كرد: 450 ميليون دلار براي پشتيباني از تبليغات مجازي عليه ملت ايران اختصاص داده است.اين كشور و اصولاً فرهنگ و سياست غرب به اين باور رسيده است كه صرف يك دلار در تبليغات بهتر از 1000 دلار در تسليحات و نظاميگري جواب می دهد و اين سياست را با تمام وجود عملياتي و اجرائي كرده است. راه اندازی و اداره دهها هزار ايستگاه راديوئي و تلويزيوني، روزنامه و مجله و سايت هاي گوناگون در فضاي مجازي، گواه روشنی بر اين مدعا است. این مجموعه ابزارها با تمام عده وعده خود، هر روز بر عليه كشورهایي كه داعيه مبارزه با زيادهخواهي آمريكا و دروغ پردازي او را دارند، جنگ رواني به راه انداخته و مشغول توطئه هاي جديد هستند. و نیز می دانیم که اين رسانه ها بطور عموم در كنترل سرمايه داران صهيونيست هستند. دشمن در عمليات رواني برای رسیدن به هدف خود، از ابزارها و روش هاي مختلفي بهره می برد كه بیشتر بر محور تبليغات سیاه و خاکستری شكل ميگيرند. تبليغات سیاه يعني شايعه سازی، رواج فرهنگ بذله گوئي و تمسخر، شعارسازي بيمحتوي، پخش شب نامه و دروغ، جعل عكس و پخش تصاوير مستهجن و...اين نوع تبليغات، از منبع ناشناس منتشر ميشود و امروزه از انواع ابزار و وسائل ارتباطي مثل سايت ها و بلوتوث و sms بهره ميگيرد و فضاي عمومي كشور را آلوده ميكند. تبليغات خاكستري نیز كه از همان متدها و روش هاي تبليغات سياه برخوردار است، تلاش ميكند تا پوشش مناسب و هوشمندی را ایجاد نموده و با تلفيق اندكي از حقيقت با انبوهي از دروغ و تزوير همان شایعات را دامن بزند و فضاي اضطراب و التهاب را در جامعه بوجود آورد. اين تبليغات نيز بطور عمده از منبعي بيهويت منتشر ميشود و از گزافه گویی و مغالطه هم ابایي ندارد.اینگونه تبلیغات در متون دینی ما مذموم و عامل آن سزاوار مجازات است. آنچه كه در آموزههاي ديني، انساني و اخلاقي بدان تأكيد شده، تبليغات سفيد و شفاف است كه دارای جاذبه و حلاوت خاصی است و از هرگونه رذيلهاي كه باعث بياعتمادي و التهاب عمومي باشد به دور است. اگر متوليان امر تبليغات و ارباب جرائد و عوامل سنتي و مدرن تبليغي بر این مبنی عمل کنند، طعم شيرين سخن و كلام حق بر زبانشان جاري و ساري ميگردد و در دلهاي پاك و ضمير باطني مخاطبان جای ميگيرد.انسانی که عرق ملی در رگ های او جاری و به دین اسلام پایبند است، قصد فريب مردم را نمی کند و اینگونه تبلیغات را گناهی بزرگ ميداند. او از مبالغه گوئي پرهيز دارد و آنچه را كه فقط در راستاي مصالح و منافع فردي و ملي است، بازگو می کند و بازتاب مي دهد.در سوره مبارکه نور آیه 15نحوه انتقال و انتشار شايعه چنين تشريح شده است: اذ تلقّونه بالٍسنتكم و تقولون بافواهكم ما ليس لكم به علم و تحسبونه هَيّناً و هو عندالله عظيم. ( زیرا شما آن سخنان- دروغ- منافقان را از زبان یکدیگر تلقی کرده و حرفی بر زبان می رانید که به آن علم ندارید و این کار را سهل و کوچک می پندارید در حالی که نزد خدا - گناهی- بسیار بزرگ است). تلقي قول به معني گرفتن و پذيرفتن سخني است كه ديگران به انسان القاء ميكنند و تقيد آن به السنه بيانگر آن است كه خبر مزبور زبان به زبان نقل ميگردد، بدون اينكه درباره آن تدبر شود و تحقيق به عمل آيد. به تعبیر دیگر قرآن مسلمانان را سرزنش می کند و می فرماید: شما چیزی را که شنيدید پذیرفتید بدون این که تحقيق كنيد و علمي بدست آوريد و آن سخن کذب را دهان به دهان گردانيديد و منتشر ساختيد. شما اين رفتار خود را كاري ساده و کوچک پنداشتيد و حال آنكه نزد خدا گناه بزرگی است.
مرجفون عصر ما (1) نوشته: سیدرمضان موسوی مقدم



